Czyste Powietrze 2026 — dofinansowanie do wymiany ogrzewania

7 min czytania

Czyste Powietrze pozwala w 2026 r. pokryć do 40, 70 albo 100 proc. kosztów kwalifikowanych netto wymiany starego źródła ciepła. Od 20 lipca 2026 r. obowiązuje zmieniona wersja programu, więc starsze kalkulacje mogą wprowadzać w błąd. O wysokości wsparcia decyduje jednak nie tylko dochód, ale też stan energetyczny domu i wynik obowiązkowego audytu.

Czyste Powietrze — co finansuje, a czego już nie

Celem programu jest ograniczenie emisji z budynków jednorodzinnych przez wymianę nieefektywnych źródeł ogrzewania i poprawę efektywności energetycznej. Dofinansowanie obejmuje zarówno samo źródło ciepła i instalację grzewczą, jak i ocieplenie przegród, wymianę okien i drzwi, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła oraz dokumentację energetyczną.

Jeżeli dotacja dotyczy wymiany „kopciucha”, stare źródło na paliwo stałe musi zostać trwale wyłączone z użytkowania. Beneficjent powinien mieć dokument potwierdzający likwidację — kartę przekazania odpadu albo imienny dokument zezłomowania. Nie da się więc otrzymać dotacji na nowy system i zachować starego kotła jako normalnie używanego źródła.

Dwie rzeczy z katalogu wypadły albo wypadają. W aktualnym programie nie ma dofinansowania do nowych kotłów gazowych ani olejowych — NFOŚiGW potwierdził to 5 czerwca 2026 r., a wcześniejszy nabór dotyczący części wydatków na kotły gazowe był rozwiązaniem przejściowym. Druga zmiana: od 2027 r. program ma przestać finansować ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła — w 2026 r. pozostaje ono jeszcze pozycją kwalifikowaną.

Kto może dostać dotację i jakie są progi

Program jest dla osób fizycznych będących właścicielami lub współwłaścicielami domu jednorodzinnego albo wydzielonego w nim lokalu z odrębną księgą wieczystą. Prawo własności trzeba mieć co do zasady od trzech lat przed złożeniem wniosku; wyjątkiem jest m.in. nabycie w drodze spadku, a od 20 lipca 2026 r. w części sytuacji okres skraca się do roku. Budynek musi być starszy — pozwolenie na budowę albo zgłoszenie do 31 grudnia 2020 r.

Poziomy wsparcia zależą od dochodu. W podstawowym roczny dochód beneficjenta nie może przekroczyć 135 000 zł, a intensywność sięga 40 proc. kosztów kwalifikowanych. W podwyższonym obowiązuje limit 2250 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym albo 3150 zł w jednoosobowym, a wsparcie dochodzi do 70 proc. W najwyższym progi wynoszą odpowiednio 1300 i 1800 zł, przy czym warunek można też spełnić przez określone świadczenia społeczne; intensywność sięga 100 proc. Przy prowadzeniu działalności gospodarczej stosuje się dodatkowe ograniczenia dotyczące rocznego przychodu.

Jest jednak warunek, który przesądza o sensowności planowania z „setką” w tle: najwyższy poziom przysługuje wyłącznie wtedy, gdy zapotrzebowanie budynku na energię użytkową do ogrzewania przed modernizacją przekracza 140 kWh/(m²·rok). Sam niski dochód nie wystarczy. To rozstrzygnięcie zapada dopiero po audycie, więc kolejność jest jednoznaczna: najpierw dokument, potem rozmowa z wykonawcą.

Limity kwotowe na nowe źródło ciepła

Dotacja nie jest procentem od dowolnej ceny z faktury. Program określa również maksymalne kwoty dla poszczególnych urządzeń i prac, a WFOŚiGW może badać, czy ceny nie są zawyżone względem warunków rynkowych.

To kwoty maksymalne, nie gwarantowana wypłata — ostateczna pomoc zależy od rzeczywistych kosztów netto i intensywności właściwej dla danego poziomu. Pompy ciepła, kotły na pellet i kotły zgazowujące drewno muszą dodatkowo być na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM), przy czym pompa musi znajdować się na niej w dniu wystawienia faktury. O tym warunku łatwo zapomnieć między wyborem modelu a podpisaniem umowy. Który rodzaj pompy ma sens w konkretnym domu, opisywałem w tekście o tym, jakie są rodzaje pomp ciepła i dla kogo się opłacają.

Audyt energetyczny przesądza o zakresie

Najważniejsza różnica wobec starszych wersji programu polega na powiązaniu inwestycji z rzeczywistym stanem energetycznym domu. Przed rozpoczęciem przedsięwzięcia trzeba wykonać audyt energetyczny wraz z Dokumentem podsumowującym audyt energetyczny (DPAE), a po zakończeniu prac — świadectwo charakterystyki energetycznej wykazujące efekt modernizacji. Oba dokumenty sporządza osoba z uprawnieniami wynikającymi z ustawy o charakterystyce energetycznej budynków.

Na dokumentację przysługuje wsparcie: do 480 zł na audyt w poziomie podstawowym, 840 zł w podwyższonym i 1200 zł w najwyższym, a na świadectwo odpowiednio 160, 280 i 400 zł — łącznie do 1600 zł.

Program rozróżnia budynki według zapotrzebowania na energię użytkową w trzech przedziałach: poniżej 80, od 80 do 140 oraz powyżej 140 kWh/(m²·rok). Od tego zależy zakres termomodernizacji i maksymalna wartość wsparcia. Najbardziej energochłonne budynki mogą liczyć na największą pomoc, ale modernizacja musi obniżyć wskaźnik do nie więcej niż 140 kWh/(m²·rok) i o co najmniej 40 proc. Od 20 lipca 2026 r. podniesiono też o około 10 proc. część limitów jednostkowych — w najwyższym poziomie ocieplenie ścian do 275 zł/m², stolarka okienna do 1320 zł/m², drzwiowa do 2750 zł/m².

(link partnerski)

Ile realnie wynosi maksymalna dotacja

Wysokie kwoty krążące w informacjach o programie dotyczą całego przedsięwzięcia, nie samego zakupu urządzenia grzewczego. Warto zobaczyć, z czego się składają.

Do rachunku dochodzi jeszcze jedno zastrzeżenie: intensywność dofinansowania odnosi się do kosztów kwalifikowanych netto, a VAT jest kosztem niekwalifikowanym — nawet beneficjent ze stuprocentowym wsparciem finansuje podatek i wszystko ponad limity. Dotację można łączyć z ulgą termomodernizacyjną (53 tys. zł na podatnika), ale odliczeniu podlega tylko część wydatku niesfinansowana dotacją.

Warto też pomyśleć o kolejnym etapie. Jeżeli nowym źródłem ciepła ma być pompa, własna instalacja fotowoltaiczna wyraźnie obniża koszt jej pracy — pisałem o tym w tekstach o opłacalności fotowoltaiki dla domu i o dotacji z programu Mój Prąd, który jest osobnym źródłem finansowania.

Wniosek krok po kroku i typowe pułapki

Kolejność jest sztywna i nie warto jej skracać. Po pierwsze, sprawdź warunki dotyczące własności budynku i dochodu. Po drugie, zleć audyt energetyczny i przygotowanie DPAE. Po trzecie, na podstawie audytu wybierz zakres prac i nowe źródło ogrzewania — nie odwrotnie. Po czwarte, zweryfikuj urządzenia na Liście ZUM i wybierz wykonawcę. Po piąte, złóż wniosek o dofinansowanie: elektronicznie, przez WFOŚiGW, gminny punkt konsultacyjny albo z pomocą operatora. Po szóste, wykonaj inwestycję zgodnie z audytem i umową dotacji. Po siódme, uzyskaj świadectwo charakterystyki energetycznej i złóż wniosek o płatność. Na realizację przewidziano zasadniczo 24 miesiące od daty złożenia wniosku, w wyjątkowych sytuacjach z przedłużeniem o kolejne sześć.

Warto też wiedzieć, kiedy w grę wchodzi operator programu. Jego udział jest obowiązkowy przy najwyższym poziomie dofinansowania i zawsze przy prefinansowaniu; przy poziomie podwyższonym bez prefinansowania — opcjonalny. Samo prefinansowanie to zaliczka do 35 proc. dotacji przypadającej na dany zakres prac, dostępna dla poziomu podwyższonego i najwyższego.

Program najbardziej opłaca się właścicielom starszych domów ogrzewanych nieefektywnymi kotłami na paliwo stałe, zwłaszcza gdy budynek wymaga też ocieplenia. Wymiany kotła nie warto traktować jak pojedynczego zakupu: audyt często pokazuje, że dopiero ograniczenie strat ciepła pozwala dobrać mniejsze źródło i sięgnąć po pełniejsze wsparcie. I korzystaj z dokumentów obowiązujących od 20 lipca 2026 r.

Stan programu na wrzesień 2026, według zasad obowiązujących od 20 lipca 2026 r. Limity kwotowe i warunki naboru bywają zmieniane — przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny program priorytetowy.